« وحدت » با محوريت ايمان و عمل صالح

اشاره: آن هنگام كه بعثت رسول اكرم(ص) همچون  آذرخشي، كوير ظلماني جامعه بشري را پرتو

افشاني  نمود و سرزمين حجاز را مركز تابش انوار تابناك وحي  قرار داد، زنجيرهاي اسارت كه افكار

 مردم را در  انجماد و تحجر قرار داده بود، يكي پس از ديگري از  هم گسست و به بركت نور حق و

چشمه هميشه جوشان  توحيد، عداوت و دشمني رنگ باخت؛ دلها به هم نشد؛ رحمت و بركت بر

انسانها باريد و سرانجام اين انقلاب معنوي و تحول ملكوتي، آرامش، امنيت، الفت و  حسن تفاهم را با

خود به ارمغان آورد. اساساً  تعاليم اسلام به گونه اي است كه اتحاد و همبستگي  مسلمانان را صرف

نظر از تنوع قومي، نژادي، زباني و  فرقه اي ترويج مي نمايد. خدايي كه مؤمنان مي پرستند يكي

است؛ شعارشان لااله الاا... است و همه به رسالت محمدي ايمان دارند. تمامي مسلمانان قرآن  را

كتاب مقدس آسماني خويش مي دانند و آن را براي تقرب به حق و بهره مند شدن از معنويت آياتش

تلاوت مي كنند. قانون اساسي همه مسلمانان در اين كتاب مندرج است؛ همه به سوي قبله اي واحد

نماز مي خوانند؛ بانگ اذان همه يكي است، زمان معين آنان براي روزه داري و عبادت، ماه رمضان

است؛ آنان روز اول شوال و نيز روز اضحي را عيد خويش مي شمارند و در ماه ذيحجه با هم در حرم امن

الهي اجتماع مي كنند تا مراسم حج ابراهيمي را انجام دهند. به ساحت مقدس خاندان نبوي ابراز

ارادت مي نمايند و احترام ويژه اي براي اهل بيت پيامبر(ص) قائلند. اين موارد به خوبي مي تواند دلها را

به يكديگر پيوند دهد و روح برادري اسلامي كه عظمت مسلمانان را به نمايش مي گذارد، احيا نمايد.

(1) قرآن كريم و عترت بر وحدت بين مردم تأكيد دارند و علماي شيعه و سني در اين راستا تلاشهاي

فراواني نموده اند تا كج فهميها را از بين ببرند، جلوي گمانهاي نگران كننده و منفي را بگيرند و اجازه

ندهند توهمات بيجا و برخي جهالتها چون آفتي مهلك، جامعه اسلامي را به بلاي تفرقه دچار سازد و

ابهت آنان را از بين ببرد. تأكيد بر نقاط مشترك و نزديك شدن به سرچشمه هاي اعتقادي، نمونه هايي

از اين گونه كوششها بوده است.

اعتصام به رشته الهي

 1) قرآن كريم چنگ زدن به ريسمان الهي و الفت ميان دلها را نعمتي از جانب خداوند دانسته است: «و

همگي به ريسمان الهي چنگ زنيد و متفرق نشويد و به يادآوريد نعمتهايي را كه خدا براي شما فرو

فرستاد كه چگونه دشمن يكديگر بوديد و خداوند بين قلبهاي شما الفت برقرار كرد و به نعمت او همه با

هم برادر شديد و به يادآوريد كه در لبه پرتگاه آتش بوديد و شما را از آن رهانيد. خداوند اين گونه نشانه

هايش را به شما مي نماياند ]و بيان مي كند[، باشد كه هدايت شويد». (2)قرآن كريم در اين آيات از دو

جامعه متضاد سخن به ميان آورده است؛ يكي تفرقه توأم با خصومت كه در عصر جاهليت ظهور داشته

است و ديگري وحدت و برادري كه با پذيرش اسلام در ميان همان مردم پيدا شد.  قرآن كريم براي اينكه

آثار لطف الهي و نقش تعيين كننده آن را در پيدايش چنين تحول روحي و دروني، گوشزد كند، آنها را به

يادآوري و مقايسه بين اين دو وضع دعوت مي كند.

2) خداوند متعال پيامبران را برانگيخت تا با  تعاليم توحيدي خود و دعوت مردم به برپايي دين الهي، به

وحدت و تفاهم روي آورند و از پراكندگي و  تفرقه در دين بپرهيزند كه اين دستوري الهي است. قرآن

كريم مي فرمايد: «آييني را كه خداوند براي شما ]مسلمانان [مقرر فرمود، همان است كه به نوح

سفارش كرد و همان كه به تو ]اي پيامبر [وحي شد. و  آنچه به ابراهيم، موسي و عيسي وصيت نمود

كه دين  خدا را ]همه با هم [برپا داريد و در آن اختلاف و پراكندگي نداشته باشيد.» (3)

 3) حضرت علي(ع) در آخرين وصيتش خطاب به فرزندانش مي فرمايد: «وصيت مي كنم تو را اي حسن

و تمام فرزندان و خويشانم را و هركه پيام من به او مي رسد، به تقواي خدا كه پروردگار شماست و

اينكه نميريد، مگر درحالي كه مسلمان باشيد. و همگي به ريسمان الهي چنگ زنيد و متفرق نشويد.»

 4) امام خميني(ره) پيام آور راستين مكتب قرآن درعصر كنوني نيز دراين باره فرموده اند: «اسلام

دستور داده و فرموده است: «واعتصموا بحبل ا... جميعاً ولا تفرقوا»، همه با هم، تمام اقشار با هم، 

اعتصام به حبل ا... با توجه به خداي بزرگ همه بايد  پيش برويم. تخلف از اين دستور الهي جرم است؛

گناه  است. دستور اسلام است كه همه بايد معتصم به حبل  ا... باشيم». (4) و درجاي ديگر توصيه

نموده اند: «ملتها و دولتها اگر بخواهند به پيروزي و هدفهاي اسلامي به تمام  ابعادش كه سعادت

بشرست برسند، بايد اعتصام به حبل ا... كنند؛ از اختلافها و تفرقه بپرهيزند و فرمان حق تعالي را

اطاعت نمايند.» (5)

حضرت امام، اتحاد مسلمانان را بركت مي داند و مي فرمايد: «اين يك بركت بزرگي است كه ما را و

همه برادران اهل تسنن و تشيع را يك جا جمع كرده و همه مان براي اسلام مي خواهيم كوشش

كنيم». (6) 

5) رسول اكرم(ص) فرموده اند: «هركس از اجتماع مسلمانان دوري كند، ريسمان اسلام را از گردن خود

باز نموده است». گفته شد: اي فرستاده خداوند! مراد  از جماعت مسلمانان چيست؟ فرمودند: «حق

گرايان؛ هرچند در اقليت باشند». (7)

 6) درجايي ديگر همچنين از آن حضرت روايت شده است كه فرمودند: «سه چيز است كه هرگز دل

مسلمان در مورد آنها خيانت نمي كند: خالص كردن عمل براي خدا و خيرخواهي براي پيشوايان

مسلمان و همراهي و ملازمت با جماعت مسلمين.» (8)

 7) حضرت علي(ع) فرمودند: «با سواد اعظم ]بزرگ ترين  اجتماعات [باشيد كه دست خدا با اين